Het economie onderwijs kan beter

De recente aflevering van het Tijdschrift voor het Economisch Onderwijs illustreert wat er met het niveau van het voortgezet economisch onderwijs aan de hand is. In één zin samengevat: het kan beter. Op eindexamens havo en vwo is nog nooit zoveel kritiek geweest als dit jaar. Fouten in opgaven en normantwoorden zijn geen uitzondering meer. Aan leerlingen wordt lesmateriaal voorgelegd dat onvoldoende is gecorrigeerd op taalfouten, stijl, consistentie en vakinhoud. Op de eindexamens reproduceren leerlingen in hun antwoorden de onjuistheden die in sommige schoolboeken staan. Hardnekkig is bijvoorbeeld het misverstand dat wat de economie betreft ondernemers er verstandig aan doen hun winst te maximaliseren. Het streven wordt dan opgevat als norm voor het praktisch handelen. In feite gaat het om een hypothese, een veronderstelling over het gedrag van ondernemers. Een andere fout is het afschilderen van de benzinemarkt als een homogeen oligopolie door enkele schrijvers van lesmateriaal. Het prestige van het vak economie is zozeer gedaald dat het onderwijs niet meer alleen aan deskundige specialisten wordt overgelaten. Er zijn veel onbevoegde zij-instromers met een andere dan economie-opleiding. Het gevolg is dat op havo-scholen de leerlingen elementaire misverstanden voorgeschoteld krijgen over het mensbeeld in de economische wetenschap en begrippen als schaarste en welvaart.

 

            Tegen deze achtergrond is het begrijpelijk dat sporen van deze toestand in het economie-onderwijs ook het TEO bereiken. Het recente juli-nummer van het TEO telt 34 artikelen van medewerkers en docenten. Daarvan gaan er 14 over de examens. De auteurs Bos en Kurz leveren een grondige, vakinhoudelijke bijdrage over het pilot-examen vwo-economie. Aan de hand van solide kennis en begrip van de huidige stand van de economische theorie maken zij overtuigend en zonder omhaal van woorden duidelijk dat in alle opgaven meer of minder ernstige fouten zijn geslopen. Dit wordt niet met de mantel der liefde bedekt, maar recht voor zijn raap aan de kaak gesteld. In de huidige fase van de strijd om een kwalitatief hoogwaardiger economie-onderwijs is deze benadering effectief. Hun artikel gaat rechtstreeks naar de staatssecretaris en is ongetwijfeld aanleiding de werkwijze bij het College voor de Examens te verbeteren. Daarvan wordt een kwaliteitsimpuls verwacht, waardoor de lessen economie voor docenten en leerlingen weer een feest worden. Wij worden verlost van beoordelingen, waarin  wordt vastgesteld: ‘fouten en onduidelijkheden in vragen en normantwoorden werden gecompenseerd door een N-term van 1.8’ alsof een fout zich laat corrigeren door gesjoemel met normen van overheidswege.

 

            Het artikel van Hinloopen over dilemma’s uit de mei-aflevering van het TEO wordt in juli kritisch ontleed door Peter Lammers, die een kenner is van de fundamentele, welvaartstheoretische uitgangspunten van de economie. Niet zonder reden wordt hij door zijn leerlingen van het Barlaeus Gymnasium in Amsterdam op handen gedragen. Ik verwacht dat de bijdrage van Hinloopen over de American Dream met de eenzijdige nadruk op de financiële kanten van de economie, hetzelfde lot is beschoren, omdat Hinloopen de kern van de economie beperkt tot “het begrijpen van gemaakte keuzes en over prijzen die de informatiedragers zijn voor het maken van de keuzes” (TEO, februari 2009, blz.11). Men kan veel leren van de Nobelprijs die in 2012 is toegekend aan Alvin Roth voor het oplossen van allocatievraagstukken buiten de markt en het prijsmechanisme om. Het stuk over schaarste in de schoolboeken van Nederhof miskent dat door de eindigheid van het leven, de tijd altijd schaars is en derhalve alternatieve aanwendbaarheid kent. Terloops kwam ik nog het woord ‘toetsdeskundige’ tegen. Welke betekenis moet je hieraan hechten als vakinhoudelijke behandeling ontbreekt ? De bespreking van het vwo-examen economie 2013 blijft buiten beschouwing omdat deze geen aandacht schenkt aan de fouten in het examen, die in de VECON-bijeenkomsten over het examen uitvoerig ter sprake zijn geweest. Tenslotte is het een goede zaak dat de redactie internationale vakliteratuur onder de aandacht brengt door instructieve boekbesprekingen in de kolommen op te nemen. Wanneer docenten daarvan kennis nemen kan op lange termijn een verbetering worden verwacht, waarvan de volgende generatie leerlingen de vruchten plukt. En daar gaat het om, want zij hebben recht op goed onderwijs.

Lees hier meer over de kwaliteit van het economische onderwijs.

Arnold Heertje

Reactie toevoegen

Filtered HTML

  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Toegelaten HTML-tags: <strong> <em> <blockquote> <ul> <ol> <li> <img>
  • Regels en paragrafen worden automatisch gesplitst.

Plain text

  • Geen HTML toegestaan.
  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Regels en paragrafen worden automatisch gesplitst.