De Euribor (Euro Interbank Offered Rate) is een referentierente die aangeeft tegen welke rente banken in het eurogebied elkaar ongedekt geld lenen voor een vaste periode, van een week tot een jaar. De Euribor volgt de ECB-rente nauw, maar weerspiegelt ook wat banken verwachten van toekomstige rentebesluiten. Veel variabele leningen, zakelijke kredieten en in sommige landen ook hypotheken gebruiken de Euribor als basis: de rente die je betaalt is dan de Euribor plus een vaste opslag.
In het kort
- De Euribor bestaat voor verschillende looptijden, zoals 1, 3, 6 en 12 maanden.
- Ze volgt de depositorente van de ECB en de verwachtingen over toekomstige ECB-besluiten.
- Bij een lening die aan de Euribor gekoppeld is, betaal je de Euribor plus een opslag.
- Voor geld dat voor één nacht wordt geleend, is de €STR de referentierente.
- Actuele standen veranderen dagelijks; je vindt ze via financiële nieuwsbronnen en de websites van centrale banken.
Wat is de Euribor precies?
Banken lenen elkaar dagelijks geld op de geldmarkt: de ene bank heeft tijdelijk geld over, de andere komt tijdelijk geld tekort. De Euribor is een maatstaf voor wat dat geld kost als een bank het zonder onderpand leent voor een bepaalde periode. Elke werkdag wordt voor elke looptijd een nieuw tarief vastgesteld, op basis van gegevens die een groep grote banken aanlevert. Na eerdere misstanden met referentierentes is de methode aangescherpt: het tarief wordt zoveel mogelijk gebaseerd op werkelijke transacties en valt onder Europees toezicht.
Omdat de Euribor dagelijks openbaar wordt gemaakt en voor iedereen hetzelfde is, gebruiken banken haar als neutraal ijkpunt in contracten. Ze hoeven dan niet zelf een variabele rente te verzinnen, maar spreken af: “de rente is de Euribor plus zoveel procent”.
De looptijden
| Looptijd | Wat zegt het? | Typisch gebruik |
|---|---|---|
| 1 week | De kosten van geld voor heel korte tijd; ligt dicht bij de ECB-rente van dit moment | Vooral voor professionele partijen |
| 1 maand | Korte termijn, weinig invloed van verwachtingen | Zakelijke kredieten met maandelijkse aanpassing |
| 3 maanden | Bevat de verwachting voor de komende maanden | Veel gebruikt bij variabele leningen en hypotheken |
| 6 maanden | Bevat de verwachting voor het komende halfjaar | Leningen met een halfjaarlijkse renteaanpassing |
| 12 maanden | Bevat de verwachting voor het komende jaar | Leningen met een jaarlijkse renteaanpassing |
Hoe langer de looptijd, hoe meer de Euribor zegt over de verwachtingen van de markt. Wordt verwacht dat de ECB de rente gaat verlagen, dan ligt de 12-maands Euribor meestal lager dan de 1-maands Euribor. Wordt een verhoging verwacht, dan juist hoger.
Euribor en de ECB-rente
De Euribor wordt niet door de ECB vastgesteld, maar volgt haar beleid wel nauw. Dat komt door de rentecorridor: banken kunnen overtollig geld altijd tegen de depositorente bij het Eurosysteem stallen. Ze lenen het dus niet aan een andere bank uit tegen minder. Omdat er al jaren veel overtollige reserves in het bankensysteem zijn, ligt de korte geldmarktrente vlak bij de depositorente. Hoe die drie ECB-rentes samenwerken, lees je in de drie ECB-rentes; hoe een rentebesluit verder doorwerkt in de economie, staat in de ECB-rente uitgelegd.
Daarbovenop komen twee dingen:
- Verwachtingen: wie geld voor een jaar uitleent, wil gecompenseerd worden voor wat de ECB in dat jaar waarschijnlijk doet.
- Risico-opslag: de Euribor gaat over ongedekt lenen. In onrustige tijden, als banken elkaar minder vertrouwen, loopt de Euribor op ten opzichte van de ECB-rente. In de kredietcrisis was dat goed te zien.
Stel, de depositorente is 3 procent en de markt verwacht dat de ECB de rente over drie maanden verlaagt naar 2,5 procent. Wie geld voor zes maanden uitleent, verwacht dan grofweg drie maanden 3 procent en drie maanden 2,5 procent te kunnen verdienen. Gemiddeld is dat (3 + 2,5) ÷ 2 = 2,75 procent. De 6-maands Euribor komt dan in de buurt van 2,75 procent te liggen, plus een kleine opslag voor het risico. (Verzonnen getallen, ter illustratie.)
Toen de depositorente van de ECB tussen 2014 en 2022 negatief was, stond ook de Euribor onder nul. Veel leningcontracten bevatten daarom een bepaling dat de Euribor voor de berekening niet onder 0 procent mag komen, zodat de lener nooit rente ontvangt.
Waar werkt de Euribor in door?
Variabele leningen en zakelijke kredieten
Veel zakelijke leningen en kredieten hebben een rente die bestaat uit de Euribor plus een opslag. Elke periode (bijvoorbeeld elke drie maanden) wordt de rente aangepast aan de nieuwe stand.
Een ondernemer leent 200.000 euro tegen de 3-maands Euribor plus 1,5 procent opslag. Stel, de Euribor is 2 procent. Dan betaalt hij 3,5 procent per jaar. Per kwartaal is dat afgerond 200.000 × 0,035 ÷ 4 = 1.750 euro rente. Stijgt de Euribor naar 3 procent, dan wordt de rente 4,5 procent: 200.000 × 0,045 ÷ 4 = 2.250 euro per kwartaal. Eén procentpunt hogere Euribor kost hem dus 500 euro per kwartaal, 2.000 euro per jaar.
Hypotheken
In sommige eurolanden zijn veel hypotheken direct aan de Euribor gekoppeld. In Nederland kiezen de meeste huizenkopers voor een lange rentevaste periode; de rente daarop hangt vooral af van de rente op de kapitaalmarkt (zie hoe komt de hypotheekrente tot stand?). Bij een variabele hypotheekrente stelt de geldverstrekker de rente soms zelf vast en koppelt hem soms aan een referentierente, maar in beide gevallen beweegt de variabele rente in de praktijk mee met de geldmarkt. Wie een variabele rente heeft, merkt een ECB-besluit dus sneller in de maandlasten. Wat een andere rente doet met je maandlasten, reken je uit met de rekenhulp hypotheekrente.
Spaarrente en financiële markten
Spaarrentes zijn niet aan de Euribor gekoppeld, maar banken kijken bij het vaststellen ervan wel naar wat geld op de geldmarkt kost. Daarnaast is de Euribor een basis voor financiële contracten waarmee bedrijven en banken zich indekken tegen renterisico.
De €STR: de rente voor één nacht
Naast de Euribor bestaat de €STR (euro short-term rate). Dat is de rente die banken in het eurogebied betalen als ze ongedekt geld lenen voor één nacht. De ECB berekent en publiceert de €STR zelf, op basis van werkelijke transacties. Ze verving de oudere overnight-rente EONIA.
| Euribor | €STR | |
|---|---|---|
| Looptijd | 1 week tot 12 maanden | Eén nacht |
| Wie publiceert? | Een onafhankelijke beheerder, onder Europees toezicht | De ECB |
| Bevat verwachtingen? | Ja, vooral bij langere looptijden | Nee, alleen de rente van vandaag |
| Ligt ten opzichte van de depositorente | Erboven of eronder, afhankelijk van verwachtingen | Vlak bij, meestal net iets eronder |
De €STR is daardoor de zuiverste maatstaf voor hoe goed het rentebeleid van de ECB doorwerkt op de geldmarkt. De Euribor zegt daarnaast iets over verwachtingen en risico’s.
Voor scholieren: de Euribor is een mooi voorbeeld van een marktprijs: de prijs van geld voor een bepaalde periode. Een veelgemaakte fout is denken dat de ECB de Euribor vaststelt. De ECB beïnvloedt haar via de beleidsrentes, maar de Euribor zelf ontstaat op de geldmarkt tussen banken.
Veelgestelde vragen
Wat betekent Euribor?
Euribor staat voor Euro Interbank Offered Rate: de rente waartegen banken in het eurogebied elkaar ongedekt geld lenen voor een vaste periode tot een jaar.
Is de Euribor hetzelfde als de ECB-rente?
Nee. De ECB-rente stelt de centrale bank vast. De Euribor ontstaat op de geldmarkt, maar volgt de depositorente van de ECB nauw en beweegt mee met verwachtingen over toekomstige rentebesluiten.
Kan de Euribor negatief zijn?
Ja. In de jaren dat de depositorente van de ECB negatief was, stond ook de Euribor onder nul. In veel leningcontracten telt een negatieve Euribor als 0 procent.
Waar vind ik de actuele Euribor?
De standen worden elke werkdag gepubliceerd en staan in financiële nieuwsbronnen. Voor de €STR en de beleidsrentes kun je terecht op de website van de ECB.
